Erzincan Mutfağının Meyveli Tatlıları: Lök, Saruç, Kasefe ve Elma Dolması
Erzincan'ın verimli bağ ve bahçelerinde yetişen meyveler, şehrin mutfağında özgün tatlılara dönüşür: Kemaliye'nin dut kurulu Lök'ü, coğrafi işaretli Saruç, düğünlerin Üzüm Kasefesi, Elma Dolması ve meşhur hoşaflar bu rehberde.
Erzincan'da Meyve Tatlısı Geleneği
Erzincan mutfağında, şehrin verimli bağ ve bahçelerinde yetişen meyvelerle hazırlanan pek çok özgün tatlı bulunur. Kayısıdan yapılan Gasefe (Kasefe) tatlısı bu geleneğin en bilinen örneğidir; ancak şehrin meyve tatlısı kültürü bununla sınırlı değildir. Dut, üzüm, elma ve armut; Erzincan sofralarında kurutularak, dövülerek ya da doldurularak birbirinden farklı lezzetlere dönüşür.
Lök (Dövmeç): Kemaliye'nin Dut Kurulu Macunu
Özellikle Kemaliye (Eğin) ilçesiyle özdeşleşen bu tatlı, beyaz dut kurusu ve ceviz içi ile yapılır. Geleneksel yöntemde dut kurusu öğütülerek un hâline getirilir ve cevizle birlikte dibeklerde macun kıvamına gelene kadar uzun süre dövülür. Sosyal açıdan da önemli olan bu lezzet, özellikle kış gecelerinde dibek başında yapılan sohbetlerin bir parçasıdır.
Saruç: Coğrafi İşaretli Enerji Kaynağı
Erzincan'ın coğrafi işaretli ürünlerinden biri olan Saruç; bölgedeki dut, üzüm ve ceviz gibi meyvelerin birleşimiyle üretilen, kurutularak hazırlanan geleneksel bir enerji kaynağıdır. Üzümlü ilçesinin meşhur Cimin üzümünden üretilen "Erzincan Üzümlü Sarucu" 2022 yılında mahreç işareti ile tescillenmiştir.
Üzüm Kasefesi: Düğün Sofralarının İkinci Menüsü
Gasefe'nin (kayısı kasefesi) bir çeşidi olan bu tatlı, özellikle geleneksel düğün menülerinde "ikinci menü" kapsamında sunulan meyve bazlı bir lezzettir. Düğün yemeği geleneğinin birinci menüsünde ise Babukko başroldedir.
Elma Dolması: Hem Tatlı Hem Yemek
Erzincan'ın yöresel mutfak listesinde yer alan elma dolması, meyvenin iç harçla doldurularak hazırlandığı, hem tatlı hem de yemek kategorisinde değerlendirilebilen karakteristik bir tattır.
Meyve Hoşafları: Sofranın Vazgeçilmezi
Meyvelerin kurutularak değerlendirilmesi geleneğinin bir parçası olarak dut hoşafı ve özellikle meşhur Babukko yemeğinin yanında ikram edilen armut hoşafı, bölge sofralarının vazgeçilmezleridir.
Ayrıca Erzincan'da elma, üzüm, vişne ve kuşburnu gibi meyvelerden yapılan reçel ve marmelatlar da meyve odaklı tatlı kültürü içerisinde önemli bir yer tutar. Tatlı dışındaki yöresel lezzetler için Erzincan Tulum Peyniri ve Erzincan Ketesi yazılarımıza da göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Erzincan'ın en bilinen meyveli tatlısı hangisidir?
En bilineni, kuru kayısıdan yapılan Gasefe (Kasefe) tatlısıdır. Onu Kemaliye yöresinin dut kurulu Lök'ü (Dövmeç) ve coğrafi işaretli Saruç izler.
Lök (Dövmeç) hangi ilçeye aittir?
Lök, Erzincan'ın Kemaliye (Eğin) ilçesiyle özdeşleşmiştir. Beyaz dut kurusu öğütülüp cevizle birlikte dibekte dövülerek macun kıvamına getirilir.
Saruç neyden yapılır?
Saruç; dut, üzüm ve ceviz gibi bölge meyvelerinin birleşimiyle üretilen, kurutularak hazırlanan geleneksel bir lezzettir. Üzümlü Sarucu 2022'de coğrafi işaret tescili almıştır.
Babukko'nun yanında hangi hoşaf ikram edilir?
Geleneksel sunumda Babukko'nun yanında armut hoşafı ikram edilir; dut hoşafı da bölge sofralarının yaygın içeceklerindendir.