Erzincan Cami-i Kebir: Tarihi, Yıkımı ve Yeni Hali
Erzincan Cami-i Kebir ne zaman yapıldı, neden yıkıldı, yeni hali nasıl olacak? İhale tarihi, 2 bin kişilik kapasite ve Hacı İzzet Paşa Camii bağlantısı burada.
Erzincan Cami-i Kebir, şehir merkezinde 1950'lerde yapılmış ve yetmiş yılı aşkın süre hizmet vermiş bir camidir. Güncel deprem güvenliği ölçütlerini karşılamadığı için 2026'da yıkıldı. Yerine, 1939 depreminde yıkılan Hacı İzzet Paşa Camii'nin planından esinlenen yeni bir cami yapılıyor.
Bu yazı Kasım 2026'ya kadar yerel basında çıkan haberlere dayanıyor. İnşaat sürdüğü için takvim ve ayrıntılar değişebilir.
Cami-i Kebir hakkında kısa bilgiler
Projenin en çok sorulan bilgilerini aşağıdaki tabloda topladık. Kapasite gibi bazı rakamlar yalnızca haberlerde geçiyor ve resmî proje belgesiyle karşılaştırılamadı.
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| Yer | Erzincan Merkez Çarşısı |
| Eski yapının yılı | 1954 (bir habere göre) |
| Yürütücü kurum | Vakıflar Genel Müdürlüğü |
| İhale tarihi | 17 Haziran 2026 |
| Proje alanı | Yaklaşık 6.100 m² |
| Planlanan kapasite | Yaklaşık 2.000 kişi |
| Hedef süre | Yer tesliminden sonra 360 gün |
Eski Cami-i Kebir ne zaman yapıldı?
Bir habere göre Eski Cami-i Kebir 1954'te yapıldı. Vakıflar Genel Müdürü'nün açıklamasındaki "73 yıllık emanet" ifadesi ise 1953'e işaret ediyor olabilir. Kesin yılı resmî bir belgeyle doğrulayamadık.
Zaman içinde şehir nüfusu arttıkça ihtiyaca cevap vermekte zorlandığı aktarılıyor.
Yapının şehir hafızasındaki yeri, çarşının tam ortasında olmasından gelir. Erzincan'ın depremlerle şekillenen tarihini daha iyi anlamak için 1939 Erzincan depremi yazımızı okuyabilirsiniz.
Cami-i Kebir neden yıkıldı?
Cami-i Kebir, yapılan teknik inceleme ve deprem analizlerinin ardından yeniden yapım sürecine alındı. Vakıflar Genel Müdürü Sinan Aksu'nun açıklamasına göre yapı güncel deprem güvenliği ölçütlerini karşılayamıyordu.
Yıkımdan önce camide son bir cuma namazı kılındı. 26 Temmuz 2026 tarihli habere göre söküm ilk aşamada çatı ve kapılarla başladı. Bugün eski bina yıkılmış durumda ve yerine yenisi yapılıyor.
Depreme karşı hassas bir şehirde bu tür kararlar yalnızca bir binayı ilgilendirmez. Kalabalık cemaatin toplandığı yapıların güvenliği, şehir merkezinin dönüşümünde öne çıkan başlıklardan biridir.
Yeni cami nasıl olacak?
Yeni cami, 1939 depreminde yıkılan Hacı İzzet Paşa Camii'nin plan ve estetik karakteri esas alınarak yapılıyor. Tasarımda Selçuklu ve Osmanlı izlerinin birleştirileceği, geniş ibadet alanlarına yer verileceği belirtiliyor.
Haberlerde yeni yapıyla ilgili şu bilgiler öne çıkıyor:
- Yaklaşık 6.100 metrekarelik bir alanda yapılacak.
- Yaklaşık 2 bin kişinin aynı anda ibadet etmesi planlanıyor.
- Deprem yönetmeliğine uygun olarak inşa edilecek.
- İbadet alanlarının yanında sosyal alanlar da bulunacak.
Yüklenici firma ve ihale bedeli, okuduğumuz ihale haberinde yer almıyordu. Bu yüzden bu yazıda rakam veya firma adı vermiyoruz.
Hacı İzzet Paşa Camii ile bağlantısı nedir?
Yeni projenin ilham kaynağı, 1939 depremine kadar şehirde bulunan Hacı İzzet Paşa Camii'dir. Bazı haberlerde adı kısaca İzzet Paşa Camii olarak geçer. Böylece depremde kaybedilen bir yapının mimari çizgisi yeniden şehre dönecek.
Burada önemli bir ayrım var. Yeni bina eski caminin birebir kopyası diye anlatılmıyor; haberlerde onun planından ve estetik karakterinden esinlenildiği söyleniyor. Sonuç, bitince görülebilecek.
Erzincan'ın geçmişini anlatan diğer yapılar için Erzincan gezilecek yerler rehberimize bakabilirsiniz.
Cami-i Kebir inşaatı ne zaman bitecek?
Hedef, yer tesliminden sonraki 360 takvim günü içinde camiyi ibadete açmaktır. Yetkililer de Eylül 2026 tarihli haberde yaklaşık bir yıl içinde açılış hedefinden söz etti. Bu bir hedeftir, kesin bir açılış tarihi değildir.
İnşaat alanı çarşının ortasında olduğu için çevredeki yollarda ve yürüyüş güzergâhlarında değişiklik olabilir. Geçici namaz düzenine dair okuduğumuz haberlerde bilgi bulamadık. Cuma namazı için çevredeki camilere gitmeden önce Müftülük duyurularına bakabilirsiniz.
Merkez Çarşısı dönüşümüyle ilgisi var mı?
Evet, ihale haberine göre cami projesi Merkez Çarşısı Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamındadır. Yani yalnızca bir cami değil, şehir merkezinin bir bölümü yeniden düzenleniyor.
Şehir merkezindeki başka bir dönüşüm çalışmasını Buğday Meydanı kentsel dönüşüm yazımızda ele aldık. Çarşıya gelecekler için durakları Erzincan otobüs güzergahları sayfasında bulabilirsiniz.
SSS
Cami-i Kebir ne zaman yapıldı?
Bir habere göre 1954'te yapıldı. Kesin yılı resmî bir belgeyle doğrulayamadık.
Cami-i Kebir nerede?
Cami, Erzincan şehir merkezinde, Merkez Çarşısı bölgesindedir. Yeni yapı da aynı alanda inşa ediliyor.
Cami-i Kebir neden yıkıldı?
Teknik inceleme ve deprem analizlerinde güncel deprem güvenliği ölçütlerini karşılamadığı açıklandı. Bu nedenle yıkılarak yeniden yapım sürecine alındı.
Yeni Cami-i Kebir kaç kişilik olacak?
Yeni caminin yaklaşık 2 bin kişilik olması planlanıyor. Bu bilgi yerel haberlere dayanıyor, proje ilerledikçe değişebilir.
Yeni Cami-i Kebir ne zaman açılacak?
Hedef, yer tesliminden sonraki 360 takvim günü içinde ibadete açılmasıdır. Kesin bir açılış tarihi henüz açıklanmış değil.